Hamilelik Süreci ve Takibi

Adet gecikmeniz oldu ve idrardan veya kandan bakılan testte pozitif sonucu gördünüz. Bu noktada doktorunuza başvurmanız önem taşır. Erken günlerde gebelik kesesi ultrason ile henüz saptanamayabilir; kan testindeki değere göre kesenin görülebileceği tahmini zaman belirlenir veya 2 gün sonra test tekrarlanıp gebelik hormonunun artış hızına bakılır. Kese görülene kadar yapılan bu ilk değerlendirmeler, gebeliğin bir dış gebelik mi yoksa rahim içine yerleşmiş bir gebelik mi olduğunu ayırt edebilmek için önemlidir.

Gebeliğe ve genel sağlığa dair ilk değerlendirme: son adet tarihine göre gebelik yaşı · ultrason ile kese ve fetal kalp atımı · kronik hastalık ve ilaç sorgusu · boy, kilo, tansiyon · önceki gebeliklerin öyküsü · laboratuvar tetkikleri (kan grubu, kan sayımı, açlık şekeri, tiroid, Kızamıkçık, Toksoplazma, CMV…) · servikal smear ve vajinal enfeksiyon değerlendirmesi · idrar analizi. İlk izlemin amacı, süreçte artabilecek riskleri önden görmek ve önlemini almaktır.

İlk 3 ay, gebeliğin sağlıklı olup olmadığı hakkında yüksek oranda bilgi veren bir dönemdir ve belirgin bir sağlık problemi yoksa büyük ölçüde dış etkenlerden bağımsız ilerler. Erken hafta kayıplarının çoğunda fetusta kromozomal anormallikler saptanır ve bu, bir sonraki gebelikte aynı problemin olacağı anlamına gelmez. Bu dönemde: folik asit desteği, gerekli durumlarda vitamin ve demir desteği, sağlıklı beslenme ve yürüyüş tarzı hafif egzersiz. Doktorunuzun önerilerine uyun ve süreci endişe ile geçirmeyin, gebelik sağlıklı ise devam edecektir.

Kombine test (ikili tarama + ultrason) veya serbest fetal DNA analizi ile bebeğin kromozomal bir problemi olup olmadığı (Trizomi 21 gibi) hakkında bilgi veren taramalar yapılır. Bunlar tanı testi değil tarama testidir: sonuç bir anormalliği %100 göstermez veya dışlamaz. Olası bir risk izlenirse tanı testlerine (amniyosentez, koryon villus örneklemesi) yönlendirme yapılır.

Bebeğin organ ve anatomik yapıları, kan akımları, plasenta yapısı ve gelişim durumu, bir perinatoloji uzmanı tarafından detaylı olarak değerlendirilir. Bu dönemde takip genellikle aylık sıklıkta sürer.

Gebelikte oluşabilecek diyabet riskini öngörmek için uygulanır. Testin anneye veya bebeğe zararı yoktur; aksine, olası bir gebelik şekerinin erken saptanması anne ve bebeği ciddi risklerden korur. Açlık ölçümü sonrası şekerli su içilir ve 1. ve 2. saat kan şekerine bakılır.

Anne Rh negatif, baba Rh pozitif ise 28. haftada önlem amaçlı koruyucu iğne (Anti-D Immunglobulin G) uygulanabilir. Rh uyuşmazlığınız varsa gebelikte oluşabilecek kanamalarda mutlaka doktorunuza ulaşın.

Bebeğin sağlıklı olduğunu gösteren en önemli işaretlerden biri hareketleridir. "Bugün az hareket etti" veya "bugün hiç hissetmedim" sözleri ciddiye alınmalı ve doktora başvurulmalıdır.

Rutin ultrason değerlendirmelerinin yanında yaklaşık 37. haftadan itibaren (gerekli durumlarda daha erken de olabilir) NST eklenir: yatar pozisyonda, karna bağlanan iki prob ile yaklaşık 15 dakikalık kayıt, bebeğin kalp atışları ve kasılmalar hakkında bilgi verir.

Takip haftalık sıklığa çıkar. Bebeğin gelişimi, suyunun yeterliliği ve kan akımı her görüşmede değerlendirilir; doğum şekli ve zamanı birlikte planlanır. Tahmini doğum, son adet tarihinin ilk gününden itibaren 40 hafta / 280 gündür ve 1-2 hafta değişkenlik gösterebilir.